Патерналистік көңіл-күй – бұл азаматтардың мемлекетке толықтай тәуелді болып, жеке бастамашылдық пен жауапкершіліктен бас тартып, барлық әлеуметтік және экономикалық мәселелердің шешілуін тек мемлекеттің міндеті деп санауы. Мұндай ұстаным қоғамда әлеуметтік масылдық психологиясының қалыптасуына алып келеді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың пайымдауынша, патерналистік көзқарас ел дамуының тежегіші ретінде қарастырылып, азаматтардың еңбек етуге деген ынтасын төмендетеді. Президент өзінің бірқатар Жолдауларында және ресми жиындарда бұл мәселеге ерекше назар аударған.
«Патерналистік көңіл-күй қоғамда теріс үрдістердің қалыптасуына себеп болып отыр. Адамдар әлеуметтік көмекті еңбекке қарағанда жеңіл жол көреді. Бұл – ұлттың дамуына кері әсер ететін фактор. Бізге еңбекқор, жауапкершілігі жоғары, бәсекеге қабілетті азаматтар керек. Мемлекет шын мұқтаж жандарға көмек береді, алайда масылдыққа жол берілмеуі тиіс», – деді Президент.
Осыған байланысты Мемлекет басшысы бірқатар нақты тапсырмалар берді:
— Әлеуметтік саясатты қайта қарап, көмек тек шын мұқтаж азаматтарға бағытталуы керек;
— Еңбекке қабілетті азаматтарды еңбек нарығына тарту;
— Азаматтардың жеке жауапкершілігін арттыру мақсатында тәрбиелік жұмыстар жүргізу;
— Әлеуметтік кодекс арқылы патернализмнің алдын алатын заңнамалық тетіктерді енгізу.
Патерналистік көңіл-күй – қоғамдағы прогреске кедергі келтіретін құбылыс. Сондықтан Қазақстанда бұл бағытта кешенді реформалар жүзеге асырылып, әлеуметтік қолдау жүйесі әділеттілік пен жауапкершілік қағидаттарына негізделуде.
